Nieuwjaartoespraak 2012: Merck toch hoe Sterck

We bevinden ons hier op een bijzondere locatie, heilige grond, heilige Gertrudis, 800 jaar geleden al een kerk.

Bergen op Zoom is al veel langer een plek waar mensen samenkomen. Hier achter deze kerk zijn opgravingen gevonden die zo'n 2000 jaar oud kunnen zijn. Misschien gaat het wel om een tempel uit de Romeinse tijd.

Dus Bergen op Zoom is al veel langer dan 800 jaar een plek waar mensen samenkomen.

Wat wel bewaard is gebleven, is een document van 1212. Daaruit blijkt dat Bergen op Zoom behoorde tot de vrije steden, dat ze het voorrecht had om markten te houden en dat er recht mocht worden gesproken.

Wie het verleden niet eert is toekomst niet waard!

Wat hebben we geleerd in 800 jaar geschiedenis van Bergen op Zoom dat we in de komende jaren goed kunnen gebruiken? Waarom is het goed om daar bij stil te staan?

Rode draad van onze geschiedenis

Bergen op Zoom was in de vroege middeleeuwen een sterke stad, zelfs groter dan Antwerpen. Het lukte zelfs de Spanjaarden buiten de deur te houden dankzij de bouw van een sterke vesting.

Toch wisten de Fransen in 1747 de stad in te nemen. De ellende die dat teweeg bracht werd nog niet zo lang geleden fantastisch uitgebeeld in het openluchtspektakel Diederick. Toch werd de stad vervolgens weer opgebouwd dankzij samenwerking tussen inwoners.

Van heinde en verre zochten mensen in Bergen op Zoom hun toevlucht

of werden hierheen gehaald voor werk, zoals in de vorige eeuw vanuit  Turkije en Marokko.

We kennen een sterke migratiegeschiedenis. Dat is bijvoorbeeld ook te zien bij de tentoonstelling die nu in het Markiezenhof te zien is. Verschillende culturen en achtergronden zijn te herkennen in de stad. Dat is nu ook zichtbaar in 100 verschillende nationaliteiten die we in Bergen op Zoom hebben.

Wat dat betreft is Bergen op Zoom altijd al wereldstad geweest.

We zijn niet voor niets 800 jaar stad. Bergen op Zoom is een unieke, sterke plek tussen water en de Brabantse Wal.

En het is ook een sterke stad: ook bij nederlagen door de eeuwen heen heeft  de stad zichzelf weer opgebouwd.

Dat is gebeurd door heel veel veerkracht, samenwerking tussen inwoners, verbindingen met elkaar. De mensen,  inwoners hebben het verschil gemaakt. In stad en ommeland van Bergen op Zoom.

Sterke stad, ook komend jaar

De ontwikkelingen gaan snel. Internationaal is het spannend, zowel economisch als sociaal. Er liggen grote sociale opgaven, rijkstaken komen naar de gemeente en dat gebeurt vaak met minder geld. Dat vraagt om scherpe keuzes. Dit alles is natuurlijk relatief in vergelijking tot de rampspoed die de stad de afgelopen eeuwen heeft meegemaakt.

Kijk naar de discussie over het armoedebeleid. Kwetsbare mensen die niet volledig kunnen deelnemen in onze maatschappij moeten zoveel mogelijk worden ontzien. Daar is in Bergen op Zoom politieke overeenstemming over.

Kijken naar het afgelopen jaar: Er was een goede samenwerking tussen college, raad en ambtelijke organisatie. Door dit samenspel is het gelukt om de eerste bezuinigingen samen zo goed mogelijk inhoud te geven.

Het verleden heeft bewezen dat we veerkracht nodig hebben om ook in toekomst de goede keuzen te maken. We worden beoordeeld op de wijze waarop we passend reageren op onverwachte tegenslagen en onverwachte kansen.

Het vraagt politiek vermogen om samen die veerkracht vorm te geven: samen te reageren op nieuwe ontwikkelingen en ook nieuwe kansen te pakken.

We houden vast aan de toekomstvisie 2025 die we in 2008  samen hebben vastgesteld en die we dit jaar tegen het licht houden.

Naast samenwerken moeten we als stad ook competitief zijn en excelleren. Waar zijn we sterk in en uniek: de stad zelf met haar vele monumenten, de veelzijdige omgeving, de Brabantse Wal, de eigen cultuur en de vele evenementen.

Een sterke stad ontstaat bijvoorbeeld door een goede samenwerking met de vele vrijwilligers die de kwaliteit van de samenleving maken. Dat geldt op vele gebieden: cultureel, veiligheid, zorg en onderwijs

Innovatie is samen doen. We werken aan een omgeving waarin bedrijven goed kunnen gedijen. Creatieve steden scoren economisch immers beter. Bergen op Zoom is een creatieve stad!

Er liggen volop kansen voor ‘nieuwe economie’.  Duurzaam is daarbij het sleutelwoord. Voor Bergen op Zoom is daarbij de biobased economy van groot belang.  Materialen maken van duurzame grondstoffen zoals groenafval.  Het afgelopen jaar is hiervoor een campus gestart op het terrein van Sabic. Daarbij wordt samengewerkt door onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven uit de regio.

Mensen binden aan onze stad en dorpen. Voor die opgave staan we. Bergse citymarketing is daar een goed handvat voor. Gewoon met trots uitdragen wat je bent als stad en ommeland levert resultaten op. We zien dat bijvoorbeeld al door een toename van bezoekers, nog altijd een toename van inwoners en ook in deze moeilijke tijden kloppen bedrijven bij ons aan. Die lijn moeten we door zien te zetten.

Daarom is het ook goed dat we de viering van ‘800 jaar stad’ aangrijpen om samen te vieren,  maar vooral ook Bergen op Zoom als sterk merk uit te dragen! Juist ook als het economisch wat minder gaat moeten we dat blijven doen.

Zojuist hebben we de getuigen onthuld van 800 jaar stad: de stadsstenen!

Stenen van beroemde Bergse bouwwerken van peperbus tot Grebbe.

Het hele jaar door zullen zij de hoofdrol spelen in de verschillende social media en bij de evenementen de Bergen op Zoom heeft en die in dit feestjaar extra aandacht zullen krijgen.

Vandaag kunt u met ze op de foto, morgen op de website van 800 jaar stad.

Sterke stad en ommeland

Op veel fronten zijn we sterk of zijn we zelfs de beste. Daar hebben we heel wat voorbeelden van. Een greep uit de lijst:

• Beste Binnenstad. Dat waren we en dat blijven we natuurlijk!
• De Nationale Onderwijsprijs. Basisschool de Grebbe heeft die titel gekregen voor het project ‘de schooltijdverlenging’
• We hebben de gezondste schoolkantine. Het Kwadrant kreeg die prijs en heeft daarvoor geld gekregen om de schoolkantine een make-over te geven.
• Ook de award van het Financieel Dagblad kan binnengesleept worden. Het engineeringbedrijf Improvia uit Halsteren is genomineerd voor de titel Beste Brabantse Werkgever.
• Het bedrijf Metrical hoort bij de groep meest innovatieve bedrijven in Noord-Brabant. Metrical maakt boren en boorhouders.
• De prijs van de Kamer van Koophandel voor Creatief Ondernemerschap. Het bedrijf Ecopoint heeft die prijs binnengehaald. Ecopoint maakt schoonmaakmiddelen op basis van natuurlijke producten.
• Bergen op Zoom behaalde samen met Etten Leur en Roosendaal (verenigd in de BER-gemeenten) een tweede plaats bij de nationale benchmark gemeentelijke dienstverlening voor het plan Klant Contact Centrum.
• En we hadden ook wederom een nominatie voor de landelijke citymarketing award.

We kunnen de uitdagingen komend jaar dus aan als we veerkrachtig blijven en samenwerken. Ook daarin willen excelleren. Dat heeft onze rijke geschiedenis ons geleerd.

Bij tegenslagen raapten inwoners zichzelf op en vonden samen veerkracht om door te gaan. Ons volkslied Merck toch hoe Sterck is daar als uiting misschien wel mooiste voorbeeld van.

Ik wens u namens bestuur van de gemeente Bergen op Zoom raad en college een zeer voorspoedig, veerkrachtig, sterk, gezond en bovenal ook feestelijk 800ste verjaardag van onze stad!